Koroner BT Anjio
Kalbi besleyen damarlar olan koroner arterlerin bilgisayarlı tomografi (BT) ile yine ön kol toplar damarından kontrast madde verilerek yapılan görüntüleme yöntemidir.
Koroner kalp hastalıklarından ölüm, ölüme yol açan hastalıklar arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Dünyada her yıl milyonlarca kişi kalp krizine yakalanmaktadır. Koroner arter hastalığı oluşumunda genetik faktörler, sigara, kötü beslenme, kan yağları ve kolesterol yüksekliği, şeker hastalığı gibi faktörler rol oynamaktadır. Sonradan oluşan kalp hastalıklarının en sık nedenlerinden birisi, kalbi besleyen kan damarlarında damar sertliği gelişmesi nedeniyle tıkanmadır. Kalp damarlarının tıkanması ya da ciddi oranda daralması sonucu kalp kasına yeterli kan gidememekte, kalp kası oksijensiz kalmakta ve kalp krizi oluşmaktadır. Hareketsiz ve stresli hayat tarzı, beslenme alışkanlıklarında değişiklikler son yıllarda koroner arter hastalıklarının görülme oranını daha da artırmıştır.
ABD'de hastanelere göğüs ağrısı ile başvuran hastaların çoğunda kateter anjiografi yapılmakta ve çoğunda sonuçları normal çıkmaktadır. Birçok hastanın gereksiz anjiografi tetkikine maruz kaldığı görülmektedir. Kateter anjiografi halen altın standart yöntemdir ve işlem sırasında stent ve balon dilatasyon gibi tedavi yöntemlerinin uygulanabilmesine olanak vermesine rağmen bazı komplikasyonlar oluşabilmektedir. Kateter damar içerisinde ilerlerken plakların damar duvarından ayrılmasına ve beyin gibi diğer organlara pıhtı atılmasına neden olabilir. Ayrıca işlem sırasında damar tabakalarının ayrılması, girişim yerinde kanama, anevrizma oluşumu da komplikasyonlar arasındadır. Bu nedenle orta ve yüksek risk faktörü taşıyan tüm hastalara BT koroner anjiyografi yapılabilir. Bunlar sigara içenler, birinci derece akrabalarında erken yaşta kalp-damar hastalığı hikayesi olanlar, şeker ve yüksek tansiyonu olanlar olarak sayılabilir. Ayrıca, göğüs ağrısı olanlarda, stres testleri şüpheli çıkanlarda, koroner arterlerde anomali şüphesi olanlarda da yapılmalıdır. Daha önce by-pass cerrahisi geçirmiş olan hastalarda takılan greftlerinin durumunun değerlendirilmesinde de BT anjiografi kullanılabilir.
Sonuçların doğru değerlendirilmesi tetkikin yeterli koşullarda yapılmasına ve kaliteli görüntülerin sağlanmasına bağlıdır. Bu durumda tetkikin doğru tanı oranı da artmaktadır. Tetkik süresi içinde nabzın düşük ve düzenli olması, hastanın nefesini iyi tutması ve görüntünün alınması sırasında ritm bozukluğu olmaması da doğru tanı oranını arttırır. BT çekilmeden önce kalp hızının çok yüksek olmaması için B-bloker özellikli ilaçlar gerekirse kullanılabilir. Hasta inceleme sırasında BT masasına sırt üstü yatar. Ön kol toplar damarından kontrast madde verilerek bir nefes tutumu süresi içerisinde çekim yapılmaktadır. Çekim süresi ortalama 5-10 saniyedir. Alınan görüntüler daha sonra değişik planlarda ve üç boyutlu olarak uzman hekimler tarafından değerlendirilmektedir.
Kalp kasını besleyen koroner arterlerde damar sertleşmesine yol açan plak birikimi değerlendirilir. Koroner arterlerde plak birikimleri görülürse yol açtıkları darlığın veya varsa tıkanmanın miktarı tespit edilerek tedavi gerekliliği ve tedavi yönteminin belirlenmesine katkı sağlar. BT koroner anjiyografi koroner stentlerin açık olup olmadığını değerlendirmede de etkili bir yöntemdir. Ayrıca by-pass geçirmiş hastalarda greft damarların açıklığı BT koroner anjiyografiyle yüksek doğrulukta değerlendirilebilir.
